निरा गौतम
रुपन्देही ।
प्रदेश नं ५ को सामाजिक विकास मन्त्रालयले विभिन्न चेतनामूलक कार्यक्रम गरी लैङ्गिक हिंसाविरुद्धको १६ दिने अभियान मनाउने तयारी गरेको छ । लैङ्गिक हिंसाविरुद्ध १६ दिने वर्ष अभियानलाई प्रदेशका १२ वटै जिल्लामा पु¥याउने गरी तयारी गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।
अभियानलाई प्रभावकारी र रचनात्मक बनाउन सरोकारवालाहरुको सुझाव लिएर कार्यक्रम तय गरिएको सामाजिक विकासमन्त्री सुदर्शन बरालले बताउनुभयो । “लैङ्गिकताबारे बुझाइमा स्पष्टता ल्याउन रचनात्मक र प्रभावकारी कार्यक्रम गर्ने तयारी गरेका छाँै”, उहाले भन्नभयो। मन्त्रालयले लैङ्गिकमैत्री बजेट र कार्यक्रम तय गरे पनि पर्याप्त कर्मचारी नहँुदा सबै जिल्लामा पुग्न भने कठिनाइ भएको मन्त्री बरालको भनाइ छ ।
मन्त्रालयले सरोकारवालाहरुको सहभागितामा चेतनामूलक कार्यक्रम गरेर लैङ्गिक हिंसाविरुद्ध १६ दिने वर्ष अभियान मनाउने सामाजिक विकास महाशाखा प्रमुख शारदा बस्यालले बताउनुभयो । लैङ्गिक हिंसा हुनै नदिने वातावरण तयार पार्न सबै सङ्घसंस्था र स्थानीय तहसँग मिलेर वर्षभरि सचेतना र सशक्तीकरणका कार्यक्रम सञ्चालन गरिने उहाको भनाइ छ ।
मन्त्रालयले लैङ्गिक हिंसा निवारणका लागि सैनामैनामा ज्येष्ठ नागरिक र अपाङ्गता ग्राम निर्माणको प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ । यस्तै बालश्रम र बालविवाहविरुद्धको प्रदेशस्तरीय सम्मेलन, किशोर–किशोरीमाथि हुने शारीरिक तथा यौनजन्य दुव्र्यवहारविरुद्ध सचेतनामूलक कार्यक्रम गर्ने मन्त्रालयको योजना छ ।
प्रदेशमा हिंसाका घटना बढ्दै गएकाले हिंसा प्रभावित क्षेत्रमा लैङ्गिक हिंसाविरुद्धका कार्यक्रमहरु केन्द्रित गर्नुपर्ने उपसभामुख कृष्णी चौधरीको भनाइ छ । “लैङ्गिक हिंसाविरुद्ध अभियान चलाउँदा घरेलु हिंसा बढी भएको स्थानलाई प्राथमिकतामा राखेर कार्यक्रम तय गर्नुपर्छ”, उहाले भन्नुभयो।
हिंसाका घटनालाई राजनीतिकरण गरिँदा पीडितले न्याय नपाएको र पीडकले उन्मुक्ति पाउने गरेकाले यस्तो अवस्थाको अन्त्यका लागि दबाबमूलक कार्यक्रम गर्नुपर्ने प्रदेशसभा सदस्य जाल्पा भुसालले बताउनुभयो।
लैङ्गिक हिंसाविरुद्ध १६ दिने वर्ष अभियानमा मानवअधिकार दिवससमेत परेका कारण प्रदेश नं ५ को मानवअधिकार आयोगले पनि सचेतनामूलक कार्यक्रमको तयारी गरेको छ । ‘म हिंसा गर्दिनँ, हिंसा सहन्न र हिंसा हुने वातावरण बन्न दिन्न’ भन्ने भावना राखेर सचेतनामूलक कार्यक्रम तय गर्ने आयोगका निर्देशक सम्झना शर्माले बताउनभयो ।
प्रदेशका स्थानीय तहले पनि लैङ्गिक हिंसाविरुद्ध १६ दिने अभियानमा सचेतनमूलक कार्यक्रम गर्ने तयारी गरेका छन् । यस १६ दिने अभियानमा बुटवल उपमहानगरपालिकाले विद्यालयका प्रधानाध्यापकहरुसँग लैङ्गिकमैत्री विद्यालय सम्बन्धमा छलफल गर्ने कार्यक्रम तय भएको उपमहानगरपालिकाका उपप्रमुख गुमादेवी आचार्यले जानकारी दिनुभयो ।
यसबाहेक सामाजिक सङ्घसंस्थासँग मिलेर अन्य चेतनामूलक कार्यक्रम गर्ने तयारी गरिएको उहाले बताउनभयो । प्रदेशमा क्रियाशील विभिन्न गैरसरकारी संस्थाले पनि छुट्टाछुट्टै कार्यक्रमको तयारी गरेका छन् । यो वर्ष ‘समानताको पुस्ता बलात्कारविरुद्धको ऐक्यबद्धता’ भन्ने मूल नारासहित मङ्सिर ९ गतेदेखि लैङ्गिक हिंसाविरुद्धको १६ दिने अभियान मनाइँदै छ ।
रासस